Ημερομηνία δημοσίευσης: 11/02/2017
Ας μιλήσουμε για τη Ναυτιλία στα... σοβαρά

Του Σταύρου Μαλαγκονιάρη


Το τελευταίο διάστημα επανέρχεται, συχνά πυκνά, στην επικαιρότητα το εφοπλιστικό αίτημα για μείωση των αποδοχών των κατώτερων πληρωμάτων μέσω της εφαρμογής της Σύμβασης της Διεθνούς Ομοσπονδίας (εργαζόμενων) Μεταφορών- ΔΟΜ ή στ’ αγγλικά της ITF.

Μάλιστα, ο προσφάτως επανεκλεγείς πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) Θ. Βενιάμης έχει θέσει το θέμα με δύο ραδιοφωνικές συνεντεύξεις του στον ίδιο σταθμό (Alpha 989) ανατρέποντας τα μέχρι τώρα ισχύοντα στη «μεγάλη» Ένωση, απ’ όπου οι παρεμβάσεις γίνονταν θεσμικά και ήταν πιο… political correct.

Τι εννοούμε φάνηκε, ξεκάθαρα τις τελευταίες ημέρες, καθώς ο κ. Βενιάμης ενώ στις δύο ραδιοφωνικές συνεντεύξεις του έθεσε… ωμά το ζήτημα, λέγοντας ότι οι συνδικαλιστές δεν επιτρέπουν ν’ ανοίξουν θέσεις εργασίας στα πλοία με την εφαρμογή της σύμβασης της ITF, στη Γενική Συνέλευση της ΕΕΕ (9/2) το… στρογγύλεψε λέγοντας:

«Στον τομέα των σχέσεων με τη ναυτεργασία, δυστυχώς η Πολιτεία και τα συνδικαλιστικά όργανα των ναυτικών μας δεν έχουν εκμεταλλευθεί τη δυναμική της ελληνόκτητης ναυτιλίας να προσφέρει νέες θέσεις εργασίας σε άνεργους συμπολίτες μας, οι οποίοι στερούνται άλλων εργασιακών ευκαιριών λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώνει η χώρα μας. Θα πρέπει όμως να γίνει κατανοητό ότι για να παραμείνει η ελληνόκτητη ναυτιλία στρατηγικός πυλώνας και μοχλός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα πρέπει να είναι ανταγωνιστική. Επομένως, και η ναυτολόγηση ελληνικών κατώτερων πληρωμάτων είναι εφικτή μόνο με όρους σύμφωνους με τα νομίμως κρατούντα στην παγκόσμια αγορά ναυτιλιακής εργασίας.
Θέλω όμως να ελπίζω ότι θα ξεπεραστούν, έστω και καθυστερημένα, ανεδαφικά συνδικαλιστικά προσκόμματα που εμποδίζουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σε μια χώρα που η ανεργία κλονίζει τους ιστούς της κοινωνίας μας».

Και μέσα στη… σύγχυση εμφανίζεται και η ηγεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας να δηλώνει, με κάθε ευκαιρία, τη σημασία της ναυτικής εκπαίδευσης, «ώστε να διεκδικήσει η Ελλάδα το μεγαλύτερο δυνατό μερίδιο από τις 150.000 στελεχών που θα χρειαστεί η παγκόσμια ναυτιλία τα επόμενα 10 χρόνια»…

Ας δούμε, όμως, τα πράγματα με μια άλλη, πιο πραγματιστική… ματιά:

•    Ο ελληνόκτητος στόλος ποντοπόρων πλοίων αριθμούσε, στις 23 Φεβρουαρίου 2016, 4.092 πλοία, χωρητικότητας άνω των 1.000 τόνων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και 347 υπό ναυπήγηση πλοία.
Απ’ αυτά τα πλοία μόλις το 20% βρίσκεται υπό ελληνική σημαία και κατά συνέπεια δεσμεύονται σε ότι αφορά τους Έλληνες ναυτικούς από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, που υπογράφτηκε το 2010 αλλά λόγω ειδικού νομικού καθεστώτος θεωρείται εν ισχύ.

Το υπόλοιπο 80% των ελληνόκτητων πλοίων έχει ξένες σημαίες, κατά κανόνα σημαίες ευκαιρίας, όπως Λιβερίας (739 πλοία), Νήσων Μάρσαλ (697), Μπαχάμες (243) κ.α.. Σε αυτά τα πλοία τα πληρώματα και πολύ περισσότερο τα κατώτερα αμείβονται με τη σύμβαση της ITF.

Κατά συνέπεια εάν οι εφοπλιστές έχουν αντιληφθεί ότι υπάρχει λόγω της ανεργίας στη στεριά μεγάλο ενδιαφέρον για ναυτολόγηση νέων ως κατώτερα πληρώματα γιατί δεν τους προσλαμβάνουν με τη σύμβαση της ITF στα ελληνόκτητα με ξένη σημαία, που είναι και τα περισσότερα;

•    Ο κ. Βενιάμης, όπως διαβάζουμε στην Εφημερίδα των Συντακτών (7/2) στη πιο πρόσφατη ραδιοφωνική συνέντευξή του «δικαιολογώντας την παραδοχή του ότι δεν υπάρχουν πλέον Έλληνες ναύτες στα ελληνόκτητα πλοία, ανέφερε ότι αυτό συνέβη γιατί μετά τη δεκαετία του ’80, λόγω των συνδικαλιστικών αιτημάτων, έπαυσαν σιγά-σιγά οι μισθοί των κατώτερων πληρωμάτων να είναι ανταγωνιστικοί».

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι στο απόγειο της ανάπτυξης της Ελληνικής Ναυτιλίας το 1980, σε 3.942 πλοία, που έφεραν την ελληνική σημαία, υπήρχαν 60.000 θέσεις εργασίας Ελλήνων ναυτικών.
Τότε το σύνολο των εν ενεργεία ασφαλισμένων στο ΝΑΤ ανέρχονταν σε 108.000.  Δεδομένου ότι ο μέσος όρος ενός «μπάρκου» ήταν 6- 7 μήνες εξασφαλιζόταν απασχόληση για όλο το ναυτεργατικό δυναμικό.

Ακολούθησε η μεγάλη και παρατεταμένη κρίση της διεθνούς ναυλαγοράς (1981- 1984) που οδήγησε σε κατάρρευση του ελληνικού εμπορικού στόλου.  Ο τελευταίος άρχισε να μειώνεται με αριθμητική πρόοδο για να σταθεροποιηθεί στα περίπου 2.000 πλοία (το Νοέμβριο του 2016 αριθμούσε 1.833 πλοία).

Ήταν η εποχή, που ξεκίνησαν οι μειώσεις των οργανικών συνθέσεων (1981) και η σταδιακή στροφή των πλοιοκτητών στις σημαίες ευκαιρίας, με πάντα το ίδιο πρόσχημα την ενίσχυση της «ανταγωνιστικότητας» και τη μείωση του μισθολογικού κόστους.

Έτσι, σταδιακά μειώθηκαν δραματικά οι θέσεις εργασίας των Ελλήνων ναυτεργατών, αρχικά του κατώτερου πληρώματος, που βρίσκει δουλειά κυρίως σε επιβατηγά πλοία και στη συνέχεια των αξιωματικών, με αποτέλεσμα οι θέσεις εργασίας να έχουν περιοριστεί σε μόλις 12.663 (απογραφή 2014)!

Η τελευταία μείωση οργανικής σύνθεσης (δηλαδή μείωση του αριθμού των Ελλήνων ναυτικών στα υπό ελληνική σημαία πλοία) έγινε, το 2006, από την κυβέρνηση της ΝΔ με το… διαχρονικό επιχείρημα της προσέλκυσης πλοίων στο ελληνικό νηολόγιο, το οποίο στις 31.12.06 αριθμούσε 2.008 πλοία.

Δύο χρόνια αργότερα, το 2008, το νηολόγιο αριθμούσε 2.082 πλοία (αύξηση μόλις 74 πλοία) ενώ υπήρχε απώλεια 2.277 θέσεων εργασίας στο σύνολο και 461 θέσεων εργασίας Ελλήνων ναυτικών!

Δεν θα έπρεπε, λοιπόν, ο κ. Βενιάμης να κάνει και μια… αυτοκριτική (εννοείται, για λογαριασμό της ΕΕΕ) για αυτά τα εφοπλιστικά αιτήματα, που οδήγησαν σε αφανισμό τους Έλληνες ναυτικούς από τα πλοία;
Και πολύ περισσότερο, δεν πρέπει να «απολογηθούν» οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας, που ικανοποίησαν μέχρι… κεραίας τα εφοπλιστικά αιτήματα αδιαφορώντας για τον «διωγμό» των Ελλήνων από τη θάλασσα.
Εννοείται πως για αυτή την εξέλιξη τις δικές του ευθύνες έχει και το ναυτεργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, όχι επειδή ζητούσε αυξήσεις, όπως ισχυρίζεται ο πρόεδρος της ΕΕΕ, αλλά διότι δεν κίνησε γη και ουρανό για να σταματήσει αυτή η «αφαίμαξη» δυναμικού από τα πλοία…

•    Αφήσαμε για το τέλος την υπουργική αναφορά (ή το ναυτιλιακό success story) της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ναυτιλίας περί εργασίας 150.000 στελεχών στη παγκόσμια ναυτιλία τα επόμενα 10 χρόνια.

Από που προέρχεται αυτό το… εύρημα; Δεν έχουν πει επίσημα. Προφανώς, όμως, πρόκειται για την εκτίμηση, που υπάρχει στην τελευταία έκθεση της εφοπλιστικής οργάνωσης BIMCO (Μάϊος 2016) ότι μέχρι το 2025 θα απαιτηθούν επιπλέον 147.500 αξιωματικοί για την κάλυψη των αναγκών του παγκόσμιου εμπορικού στόλου.
Πόσο μπορεί να «ωφεληθεί» η Ελλάδα εάν επαληθευτεί η εκτίμησή αυτή και δεν είναι όπως αυτές που κάνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο; Μάλλον ΤΙΠΟΤΑ!

Γιατί; Διότι….
Το 2001 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (COM (2001) 188 τελικό) ανέφερε ότι «κατά την φετινή χρονιά υπάρχει ένα έλλειμμα της τάξης των 13.000 αξιωματικών στην Ε.Ε., το οποίο μέχρι το 2006 εκτιμάται ότι θα έχει αυξηθεί σε περίπου 36.000» και πως το 2010 η έλλειψη στους αξιωματικούς καταστρώματος θα φτάσει στο 12% από το 4% το 2000.

Η τελευταία έκθεση της BIMCO, που είχε παρουσιαστεί το Μάιο του 2016 στο Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό αναφέρει ότι «το τρέχον έλλειμμα είναι περίπου 16.500 αξιωματικοί».

Κατά συνέπεια από το 2001 μέχρι και σήμερα, που θεωρητικά υπάρχει τόσο μεγάλο έλλειμμα αξιωματικών, τι προσφέρθηκε σε Έλληνες ναυτικούς; Οι θέσεις αξιωματικών, όπως προαναφέρθηκε, μειώνονται με μαθηματική πρόοδο, σύμφωνα και με τα στοιχεία των απογραφών του ναυτεργατικού δυναμικού.

Χρειάζεται επίλογος; Μάλλον, όχι. Είναι σαφές ότι ή αλλάζει πολιτική και παίρνονται μέτρα που θα κάνουν ελκυστικό το ναυτικό επάγγελμα (και τέτοια μέτρα δεν είναι οι μειώσεις μισθών) ή… βουλιάζουμε, ή μάλλον χάνουμε τη ναυτοσύνη μας….

ΥΓ Πολλοί με ρωτάνε γιατί ο πρόεδρος της ΕΕΕ έχει επιλέξει να δίνει τις ραδιοφωνικές συνεντεύξεις του σε συγκεκριμένο ραδιοφωνικό σταθμό (Alpha 989). Δεν το γνωρίζω.
Να έχει σχέση με το γεγονός ότι o Όμιλος DEMCO στον οποίο ανήκει o Alpha έχει πλέον σύνδεση με τον Ελληνικό Νηογνώμονα; Ποιος να ξέρει, άλλωστε το ζητούμενο στις μέρες μας είναι η «ανεξάρτητη δημοσιογραφία» και ο «πλουραλισμός στην ενημέρωση» έστω και εάν «μπατάρει» από τη μια….

8 (πραγματικές) μεταρρυθμίσεις για προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα. Τις θέλει κανείς;
Η επένδυση στο Θριάσιο & το τέλος των ψευδαισθήσεων
Η Ελλάδα κινδυνεύει ακόμα
«Μετά την συμφωνία με τους εταίρους, … »
Φαίνεται ότι υπάρχει κινητικότητα επενδύσεων στον Πειραιά. Ποιά η γνώμη σας;
Θα δώσουν νέα ώθηση στη πόλη & θέσεις εργασίας
Θα βοηθήσουν αλλά δεν θα αλλάξουν πολύ τα πράγματα
Δεν θα βοηθήσουν και πολύ την πόλη
Η πόλη χρειάζεται άλλα πράγματα για να πάει μπροστά
Επικοινωνία
Όνομα:
Επίθετο:
email:
Σχόλιο:
Αποστολή